Yakuplu Mah.Hürriyet Bulvarı No:45/7 Beylikdüzü - İSTANBUL

Çevre Mevzuatı ve Atık Yönetimi Eğitimi

Üretim, uygulama ya da kullanım süreçleri sonrasında oluşan, çevreye atılan veya bırakılan, insan ve çevre sağlığı için tehdit oluşturan maddelere atık denir. Atık yönetimi ise evsel, tıbbi, tehlikeli ya da tehlikesiz vb. olarak sınıflandırılan bu maddelerin oluşturacağı tahribatı en aza indirebilmek amacıyla geliştirilmiş ve belli süreçlerin uygulanmasını gerektiren yönetim sistemidir. Atık yönetim sistemi atıkların kaynağında azaltılması, türüne ve özelliklerine göre ayrılması ve toplanması, ara depolamalarının sağlanması, ihtiyaç duyulması durumunda aktarma alanlarının oluşturulması, taşınması, tekrar kullanım için geri dönüştürülmesi, bertaraf edilmesi, geri dönüşüm ve bertaraf merkezlerinin işletilmesi, kapatılması ve kapatma sonrası bakımı gibi gözlemleme ve kontrol süreçlerini içerir.
ATIK YÖNETİMİNDE HEDEF
Ekonomik büyüme, hızlı nüfus artışı, yaşam standartlarında yükselme beklentisinin karşılanmasına yönelik üretim ve tüketim hızlanması atık artımına neden olan başlıca etkenlerdir. Nesiller boyu sürdürülebilir çevreyi sağlayabilmek adına dünyada ve ülkemizde yasalar kapsamında düzenlemeler getirilmiş, Sıfır Atık bilincinin oturtulabilmesi ve Döngüsel Ekonomi bakış açısının kazandırılabilmesi için etkin uygulama yöntemleri geliştirilmiştir. Bu bağlamda kişi ve kurumlara kazandırılan bu davranış/uygulama biçimleriyle neredeyse hiç atık üretilmemesi ve ham maddeleri kapalı devrede geri dönüştürerek kullanılması bu uygulama modelinin ana çatısını oluşturmaktadır. Atık yönetimindeki ana hedef atığı üretmeden önce önleyen ve oluşan atığı en verimli şekilde tekrar kaynak olarak kullanabilen bir geri dönüşüm toplumu oluşturabilmektir.
ATIK HİYERARŞİSİ NEDİR?
Atık yönetimi sürecinde atıkların oluşum öncesinden bertaraf edilmesine kadar her aşamanın en etkili şekilde yönetilebilmesi için oluşturulmuş “Atık Hiyerarşisi”, konuyla ilgili gerekliliklerinin anlaşılması ve “Atık Yönetim Planı” oluşturulması bağlamında izlenmesi gereken adımları içermektedir. Atık yönetimi sürecinin gerektirdiği uygulamaları insan ve çevre sağlığı açısından en öncelikli tercih edilmesi gereken adımdan başlayarak aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
  • Önleme
  • Geri Dönüşüm / Yeniden Kullanım
  • Enerji Geri Kazanımı
  • Bertaraf

Verimli bir atık yönetim sürecini inşa edebilmek adına bu adımları detaylı olarak incelemek gerekecektir.

1-Önleme

Üzerinde çalışılması gereken en önemli konu atıkların oluşum süresinde engellenmesi uygulama sürecinin en önemli adımıdır. Bu kapsamda yapılabilecek uygulamalar:

  • Doğal kaynakların mümkün olabildiğinde az kullanılabilmesi adına temiz teknolojiler geliştirme ve kullanma çalışmaları
  • Tehlike özelliğine sahip maddelerin kullanımlarının azaltılması
  • Her türden kullanılan ürünlerin kullanım sürelerinin arttırılma çalışmaları
  • Ürün paketleme ve sunumlarında kullanılan ambalaj miktarlarının düşürülmesi
  • İletişim kanallarının elektronik ortamlara yönlendirilmesi
  • Atık olarak ayrılmış maddelerin kaynak olarak tekrar değerlendirilmesi
2-Geri Dönüşüm / Yeniden Kullanım

Atık hiyerarşisinde hayati öneme sahip ikinci öncelikli adım atıkların yeniden kullanılabilmesi amacıyla geri dönüştürülmesi faaliyetleridir. Geri dönüşüm kapsamında yapılabilecek bazı uygulamalar:

  • Geri dönüşümü mümkün malzemelerden oluşmuş atıkların toplanması
  • Geri dönüşebilir atıkların türlerine göre ayrılması ver gerekli prosesten geçirildikten sonra ham madde olarak kullanıma sunulması
  • Geri dönüştürülmüş ham maddelerden yeni ürünlerin üretimi
  • Gıda, bahçe ve organik diğer atıkların kompostlanması
3-Enerji Geri Kazanımı

Atıkların geri dönüşümü mümkün olmayan malzemelerden üretilmiş olanların kimyasal ve biyolojik proseslerden geçirilerek kullanılabilir ısı, elektrik veya yakıta dönüştürülmesi Enerji Geri Kazanımı olarak değerlendirilmektedir. Bu alanda yapılacak her türlü faaliyet doğal kaynakların korunması bağlamında ciddi katkılar sağlayacak olmakla beraber, süreçlerin iyi yönetilmesi tahrip edici çevresel etkilere sebebiyet verilmemesi nedeniyle çok önemlidir.

4-Bertaraf

Atık yönetim sistemi adımları içinde en son tercih edilmesi gerek bu seçenek atıkların bertaraf edilmesini içermektedir. Bertaraf etme işleminin en bilinen uygulaması düzenli atık depolama sahalarıdır. Ülkemizde bu sahaların tasarlanmasından işletmesine, atık kabulünden kapasitesi dolması durumunda yapılması gereken kapatma işlemlerine dair faaliyetler 26.03. 2010 tarihde Resmi Gazetede yayınlanmış Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik kapsamında uygulanmaktadır. Düzenli depo sahalarının kapasitelerinin dolması durumunda üzerileri kapatılarak rekreasyon amaçlı olarak parklar, kayak alanları, golf sahaları inşa edilebilmektedir.

Bertaraf etme yöntemlerinden biri de düzenli depolama sahalarının kapasitelerini doldurmamak amacıyla atıkların tesislerde yakılma işleminin yapılmasıdır. Bu işlemler sırasında ayrışan atığın yan ürünü olan metan gazı elektrik üretiminde yakıt olarak kullanılabilmektedir.

ATIK YÖNETİMİ SİSTEMİNİN FAYDALARI
  • Çevre kirliliğinin azaltılması, insan ve çevre sağlığına katkıda bulunulması
  • Doğal kaynakların korunması ve kontrollü kullanımı
  • Tehlikeli atıkların azalması
  • Sera gazı oluşumunun artışının önlenmesi
  • Atık su artışının önlenmesi
  • Enerji tasarrufu, temiz teknolojilerin geliştirilmesi
  • Nesiller boyu sürdürülebilir yaşam
  • İstihdam yaratılması
  • Ekonomik iyileşme
Kimler Katılmalı
  • Firma sahipleri
  • Çevre mevzuatı şartlarını yerine getirmesi zorunlu yöneticiler
  • Sürece dahil olması gereken her birimden çalışanlar
Eğitimin Amacı
  • Çevre ve düzenlenmiş ilgili yasal mevzuat kapsamında kurum yöneticilerini ve çalışanlarını bilgilendirmek
  • Kurum faaliyetleri sonucunda ortaya çıkmış atıkların yönetimi hakkında bilgilendirmek, yönetmeliğe uygun şekilde faaliyetlerin yürütülebilmesi için gerekli çalışmaları yapmak üzere kurum çalışanlarını bilgilendirmek
Eğitimin İçeriği
  • Çevre kavramlarına giriş ve ülkemizde hazırlanmış çevre mevzuatlarının tarihçesi
  • Yetkili makamlar, görev ve sorumlulukları
  • Çevre ile ilgili kanunlar ve içerikleri
  • Çevre ile ilgili yönetmelikler ve içerikleri
  • Çevre ile ilgili tebligatlar ve içerikleri
  • Çevre mevzuatının uygulanma aşamasında karşılaşılabilen sorunlar
  • Atık Nedir? Atık Türleri Nelerdir?
  • Tehlikeli atık özellikleri
  • Tıbbi atıkları
  • Ambalaj atıkları
  • Katı atıklar
  • Türkiye’de atık yönetimi
  • Atıklarla ilgili düzenlenmiş mevzuatlar
  • Atık önleme politikaları
  • Atıkların geri kazanımı politikaları
  • Atıkların taşınması ve depolanması politikaları
  • Tehlikeli ve tıbbi atıklarla mücadele politikaları
  • Atık Yönetim Sitemi, uygulama gereklilikleri ve süreçleri