Yakuplu Mah.Hürriyet Bulvarı No:45/7 Beylikdüzü - İSTANBUL

Yerli Malı Belgesi Nedir?

Y

erli malı belgesi, sanayi sicil raporları ve kapasite raporları göz önünde bulundurularak , TOBB’a bağlı odalar ve borsalar tarafından sadece yerli üreticilere verilen bir belgedir ve ilgili ürünün Türk ürünü olduğunu göstermektedir.

Yerli malı belgesine ait Tebliğ, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nca 13 Eylül 2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu tebliğe ait uygulama esasları, TOBB Yönetim Kurulu’nun onayı  ile 05 Kasım 2014 tarihli itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Bu belgenin düzenlenmesi ve ürünlerin denetlenmesi Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından gerçekleştirilmektedir. Yerli malı verilmesi hususunda şartları ise yerli malı almak için başvuruda bulunmak isteyen kurumun takibini sağlamak ve sahteciliğin önüne geçmek amacıyla TOBB tarafından bir otomasyon sistemi oluşturulmuş olup, bu sistem sayesinde toplanan belgeler 6 aylık periyotlar halinde ilgili Bakanlığa iletilmektedir.

Yerli malı belgesi, sanayi ürünleri haricinde; gıda, hayvan ve tarımsal ürünler ile maden ürünleri için de alınabilir.

Sanayi ürünleri üreten firmanın kullandıkları hammadde, imalat için kullanılan malzemelerin en az %51’inin Türkiye’de üretilmiş olması gerekir.

Üretim aşamasının işçilik ve üretim için önemli kısımlarının Türkiye’de gerçekleştirilmiş olması gerekir.

Üretim yapan ticari şirket yahut işletmenin sanayi sicil belgesi sahibi olması ve sanayi sicil belgesine belirtilen üretim konusu üzerinde üretim yapması gerekmektedir. Bu şartları taşıyan sanayi kurumlarına yerli malı belgesi dahil oldukları oda tarafından düzenlenerek verilir.

Tarım ve Köy İşleri Bakanlığınca düzenlenen Gıda Sicil Belgesi ile Gıda Üretim Sertifikasına sahip üretici tarafından üretilmesi,

Üretim sürecinin önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması şartı aranır.

Türkiye’de toplanan bitkisel ürünler, Türkiye’de doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar ve bunlardan elde edilen ürünler, Türkiye’de yetiştirilen ve avlanan su ürünleri yerli malı kabul edilir.

Bunların dışındaki ham tarım ve hayvancılık ürünleri, tümüyle Türkiye’de üretilmesi veya üretim sürecinin önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması şartıyla yerli malı kabul edilir.

Sayılan bu ürünlerin yurt içinde üretildiği müstahsil makbuzu ile tespit edilir.

Madenlerin ve madencilik ürünlerinin Türkiye’de çıkarıldığı ve ilendiği, maden ruhsatı ve gerekli işletme izin belgeleriyle tespit edilir.

Yerli malı belgesinin geçerliliği 1 senedir. Yerli malı belgesi düzenlendiği tarih itibari ile 1 yıl sonra yenilenmesi gerekir.

1 Temmuz 2017 tarihli 30111 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ‘Sanayinin Gelişmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Dair Kanun’ ile yerli malı lehine yapılan düzenlemeler ile yerli malı alımı ihalelerinde yüzde 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlayan bu belge: Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi başvuruları için de gerekli belgelerden birisi.

Üstelik KOSGEB tarafından tarafından sağlanan farklı desteklerde; yerli malı belgesi sahibi mal alımlarda %15’lik ek destek uygulaması ile karşılaştırılması mümkün.

Kosgeb firmaların faizsiz kredi desteği ile yerli malı belgeli ürünlerin alınmasını teşvik eder.

Yerli malı almak için gereken şartlar şunlardır;

  • Bakanlık tarafından düzenlenen Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmeleri tarafından üretilmesi ve Sanayi Sicil Belgesindeki ‘Üretim Konusu’ içeriğinde yer alması.
  • Tamamen Türkiye’de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması
  • Ürünün yerli katkı oranını en az %51 olması gerekmektedir.
  1. Üreticiler, Yerli Malı Belgesi Başvuru Dilekçesi (ek-1) ve ekindeki belgelerle birlikte oda/borsaya başvururlar.
  2. Tüzel kişiler için, üreticiyi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilerin imza sirkülerinin aslı veya noter onaylı sureti; gerçek kişiler için aslı ibraz edilmek kaydıyla kimlik fotokopisi,
  3. Üretici veya üreticiyi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişiler tarafından imzalı Taahhütname,
  4. Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli (ek-3) ve hesaplamada baz alınan belgeler,
  5. Serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirinin ruhsat sureti,
  6. Eksperin konusunda uzman olduğunu gösteren belge sureti (diploma, çalıştığı veya bağlı olduğu kurum/kuruluş kimlik kartı ve benzeri)

Ayrıca ürüne bağlı olarak aşağıda belirtilen belgelerin asılları ibraz edilmek kaydıyla suretleri dilekçe ekinde yer alır:

  1. Sanayi sicil belgesi sureti
  2. Gıda işletme kayıt veya onat belgesi sureti
  3. Çiftçi kayıt sistemi belgesi veya Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın ilgili kayıt belgesi sureti (Örtü altı kayıt sistemi ve benzeri)
  4. Müstahsil makbuzu veya fatura sureti
  5. Maden ruhsat sureti
  6. Diğer bilgi ve belgeler (kullanılan girdilerin menşei ve benzeri)

Başvuru yapıldıktan sonra üretici tarafından hazırlanan tüm bilgi ve belgeler, ilgili oda/borsa tarafından Tebliğ ve Uygulama Esaslarına uygunluk açısından kontrol edilir. Yerli malına konu sanayi ürününün Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite/Ekspertsiz raporu ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir.

Yerli katkı oranı hesap cetvelinin üretici tarafından doldurulması gerekmektedir. Yerli katkı oranı hesabı üretici tarafından yapıldıktan sonra mali yönden serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ya da yeminli mali müşavir tarafından incelenerek resmi kayıtlara uygunluğu onaylanır.

Bu inceleme sırasına ürünün üretiminde kullanılan ithal ve yerli girdiler; defter kayıtları, faturalar, SGK bildirgeleri, gümrük giriş beyannameleri ve benzeri belgeler göz önünde bulundurularak tespit yapılır.

Üretici, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ya da yeminli mali müşavirler arasından muhasebecisini/müşavirini belirler. Yerli katkı oranı teknik yönden incelenmesi ise Eksper tarafından yapılır.

Eksper, üretici tarafından üniversitelerin ilgili bölümlerinden konularında uzman kişiler arasından belirlenir veya üyesi olduğu odadan talep edilir. Eksper yerli katkı oranı hesabının teknik yönden incelenmesini yaparak hesaplamanın doğruluğunu onaylar. Bu inceleme sırasında üretimde kullanılan girdiler üretim teknolojisi ve prosesi göz önünde bulundurularak kontrol yapılır.

 

Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli Hesaplaması sırasında izlenmesi gerekli adımlar aşağıda özetlenmiştir;

  1. Yerli Malı Belgesine konu edilecek ürünün öncelikle firmasının geçerli kapasite raporunda olup olmadığı ve vizesi güncel olarak yapılmış Sanayi sicil belgesinde ismen geçip geçmediği kontrol edilir.
  2. Geçerli kapasite raporunda ve vizesi güncel olarak yapılmış sanayi sicil belgesinde ismen geçmeyen ürünler için öncelikle bu eksiklik giderilmesi ve ondan sonra müracaat edilmelidir.
  3. Yerli malı belgesine konu edilecek ürün için öncelikle bu üründe kullanılan malzemelerin gösterir imalat reçetesi çıkarılmalı ve birim üründe bu malzemelerden ne kadar kullanıldığı
  4. Belirlenen imalat reçetesini oluşturan malzemelerin hangilerinin menşe olarak yerli yerli hangilerinin ithal olduğunu ayrıştırılmalıdır. Bu aşamada imalatta kullanılmak üzere tedarik edilen malzemelerin (hammadde ya da yarı mamul) tedarik edildiği firmalara göre fatura üzerinden teşvik edilmesi gereklidir. Yerli imalatçılardan tedarik edildiği beyan edilen malzemeler için gerektiğinde o firmanın imalatçı olduğunu gösterir belge ve bilgiler (yerli imal edildiği beyan edildiği malzeme ve o firma için kapasite raporu, sanayi sicil belgesi v.b) müracaat edildikten sonra belge hazırlama süresince ayrıca istenebilir.
  5. Ürün içerisinde yer alan (doğrudan ve dolaylı) tüm yerli ve ithal girdiler hesaplamaya dahil edilmelidir. Hesaplamada baz alınan doğrudan kullanılan yerli ve ithal girdilerin tanımları hesaplama cetvelinde yalın ve net olarak ifade edilmesi ve kapasite raporundaki tanımlarla uyumlu olmalıdır. (Ticari isimler, marka-model isimlendirmeleri, muhasebe kayıtlarındaki tanımlamalar veya ürün formülasyonunun da kullanılan özel tanımlar kullanılmamalıdır.)
  6. Hesaplamada baz alınan doğrudan kullanılan yerli ve ithal girdilerin tanımları ve hesaplamada kullanılan birim değerleri dosya içerisinde sunulan bu malzemelere ait örnek faturalar ile uyumlu olmalıdır. İncelemeye kolaylık sağlamaya yönelik; Hesaplama cetveli ile faturalar arasındaki ilişkilendirmelere not olarak faturalar üzerinde işaretlenmelidir.
  7. Hesaplamalara konu edilen ‘Doğrudan ve dolaylı işçilik giderleri’ ve ‘Ürünle ilgili genel giderler’ için genel ifadeler ve başlıklar kullanılmamalıdır. Her girdi kalemi mümkün olduğunca ayrı olarak belirtilmelidir. Hesaplamalara konu edilen bu gider kalemleri tebliğde tanımlanan gider kalemleri içerisinde yer almalıdır.
  8. İmalat reçetesinde birim üretim için tanımlanan kullanım miktarları ile bu malzemelerin tedarik belgesi olan faturalardaki birim maliyetler hesaba katılarak birim üründeki maliyet hesabı yapılır. Benzer şekilde aynı birim ürün için gerekli işçilik maliyeti ve genel giderlerden aynı birim ürün payına düşen genel gider hesaplaması yapılır.
  9. Tüm bu hesaplamalar birim ürün için Yerli Katkı Oranı Hesap Cetvelinin ilgili sayfalarına ve bölümlerine aktarılır.
  10. Hesaplama cetvelindeki (3-D) mali yönden inceleyen kişi ve firmaya ait bilgilerin bulunması gereken satılar mutlaka doldurulmalı ve imzalayıp onaylanmalıdır. Benzer olarak Hesaplama Cetvelindeki diğer sayfalarda (3-A, 3-B, 3-C) mali yönden inceleyen kişi ya da firma tarafından imzalanıp onaylanmalıdır.
  11. Bazı ürünler içerik ve teknik özellik bakımından genel bir ürün başlığı altında ifade edilmesini gerektirebilmekte ve bu ürün başlığı için Yerli Malı Belgesi talep edilmesi gündeme gelebilmektedir. Bu durumda bu ürün başlığını oluşturan alt ürünlerin kendi içerisinde ayrı ayrı incelenmesi ile ürün grubu için tek bir Yerli Malı Belgesi düzenlenebilmektedir. Buna göre ürün başlığı altında yer alan alt ürünlerin incelenmesi (her bir alt ürün hazırlanacak ve dosyada sunulacak Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli üzerinden) ayrı ayrı yapılmalıdır. İncelenmesi yapılan alt ürünlerin tümünün yerlilik oranının %51’in üstünde olması ve birbirine ürünlerin ortalaması (ürün başlığı için ayrıca hazırlanacak ve dosyada sunulacak Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli) dikkate alınarak tek bir belge düzenlenmesi olanaklıdır.
Lorem ipsum
dolor sit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minimet dolore magna  veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.